Myśląc o formie w kontekście korespondencji tradycyjnej, nie sposób pominąć znaczenia charakteru pisma. Jeśli forma jest dla nas ważna, a dla człowieka savoir-vivre’u zawsze jest, warto popracować nad płynnym i estetycznym pismem odręcznym.

Nie musi to być od razu kaligrafia, ale ładnemu charakterowi pisma sprzyja używanie pióra. Kiedy pismo jest już płynne i kształtne nic nie stoi na przeszkodzie, aby używać  także długopisu, choć jego rodzaj nie jest tu obojętny; są takie, którymi po prostu nie da się ładnie pisać.

Papeteria.

Listy prywatne zwykło się pisać na papierze listowym. Papier listowy mieści się zazwyczaj rozmiarowo pomiędzy formatem A3 a A4; jest to format zbliżony do B5. W papeterii rzemieślniczej, którą posiadam, papier listowy ma format 170 mm x 225 mm. Do tego są oczywiście dostosowane wymiary kopert, tak aby kartkę papieru złożyć wszerz na połowę.

Papeteria nie powinna być przeładowana ozdobnikami, choć przyjęło się, że jeden niewielki element zdobniczy może się pojawić: delikatny nadrukowany lub tłoczony emblemat czy symbol. Mogą to być na przykład inicjały jeśli papeteria jest robiona na zamówienie.

Kolor papeterii powinien być jasny, standardowo od bieli po wanilię. Warto pamiętać, że w korespondencji prywatnej zarówno papier listowy, jak i koperta powinna być tego samego gatunku.

Forma: strony, akapity, marginesy. 

List prywatny zaczynamy pisać na wysokości ¼ strony oraz zachowujemy po obu stronach marginesy, przy czym margines lewy powinien być większy niż margines prawy.

W listach prywatnych zapisujemy obie strony kartki papieru, o ile papier nie jest zbyt cienki i tusz nie przebija na drugą stronę. Papier listowy nie powinien być sztywny, ale też z wyżej wymienionego powodu nie może być delikatny jak bibułka.

Jeśli posługujemy się papierem listowym podwójnym, można zapisywać strony 1 i 3, ale można też wszystkie. Przy takim rodzaju papieru listowego nie zapisujemy stron 1 i 2, jeśli strony 3 i 4 miałyby pozostać niezapisane (wtedy wybieramy opcję zapisywania stron 1 i 3 ).

Datę i miejsce sporządzenia listu umieszczamy na górze po prawej stronie, albo na dole po stronie lewej, trochę poniżej podpisu.

W listach pisanych odręcznie, szczególnie przy dłuższych tekstach stosujemy akapity wcięte, przy czym pierwszy akapit powinien być wcięty nieco bardziej niż pozostałe.

Dziś przyjmuje się, że list prywatny może być pisany komputerowo, szczególnie, jeśli pismo nadawcy jest mało czytelne. Można wówczas używać czcionki pochyłej, która sprawia bardziej osobiste wrażenie niż prosta. Przyjęło się jednak, że nawet w liście pisanym komputerowo nagłówek oraz podpis składa się odręcznie.   

Korespondencja prywatna, lecz oficjalna. 

Warto mieć na uwadze, że korespondencja prywatna może mieć charakter mniej lub bardziej oficjalny, przy czym „oficjalny” nie oznacza tu tego samego, co „urzędowy”.

Owe bardziej lub mniej oficjalne stosunki i relacje pomiędzy nadawcą a odbiorcą odzwierciedla przede wszystkim  nagłówek oraz zakończenie listu. Do bliskich osób piszemy poufale: Kochana Mamusiu, Najmilsza Majeczko, do starszych i dalszych krewnych piszemy w sposób nieco mniej uczuciowy, na przykład Droga Ciociu; natomiast, jeśli relacje są jeszcze bardziej neutralne, wtedy używamy zwrotu Szanowna Pani/Szanowny Panie.

Warto pamiętać, że wtedy, kiedy piszemy do kogoś, kto posiada tytuł naukowy lub zawodowy zwracamy się do adresata owym tytułem, na przykład „Panie Profesorze”. Zazwyczaj jest to korespondencja oficjalna, kończymy ją więc zwrotem „Z poważaniem” lub „Z wyrazami szacunku”.

Zakończenia takie jak „Z pozdrowieniami” lub „Ślę serdeczności” zarezerwowane są dla stosunków bliskich bądź poufałych.

Listy prywatne, lecz zaliczające się do gatunku oficjalnych, takie jak podziękowania, gratulacje i kondolencje należy pisać odręcznie. Listy kondolencyjne piszemy na białym lub kremowym papierze bez ozdób, czarnym lub granatowym atramentem.

Podziękowania. 

Rzadko spotyka się, by po ślubie i weselu para wysyłała do gości listy z podziękowaniem. Niemniej jest to elegancki zwyczaj i bardziej klasyczny niż podziękowania dla gości, które ci otrzymują na przyjęciu weselnym w postaci symbolicznych podarunków od pary młodej.

Dzisiaj można wprawdzie kupić kartki okolicznościowe na każdą okazję, warto jednak pamiętać, że hołdując elegancji stosuje się raczej tradycyjną papeterię.

Składanie listu. 

List składamy stroną pierwszą, czyli tą z nagłówkiem, do wewnątrz. Jeśli składamy papier listowy na cztery części, to najpierw według linii pionowej, czyli wzdłuż, a potem według linii poziomej, czyli wszerz. List wkładamy do koperty zgięciem pionowym do dołu, może to uchronić list przed uszkodzeniem podczas otwierania przez adresata.

Pisma urzędowe: niewymuszona uprzejmość. 

Co do listów/pism urzędowych myślę, że wszyscy dziś wiemy jak powinny one wyglądać, niezależnie od tego czy wysyłamy takowe jako interesanci, czy jako urzędnicy.

Jednak w książce „Savoir-vivre. Poradnik dobrego wychowania” autorstwa Anny Strzeszewskiej i Justyny Nojszewskiej, z której korzystałam przygotowując niniejszy wpis, zawarta jest sugestia, którą pozwolę sobie przytoczyć na zakończenie:

„Listy urzędowe z minionej epoki cechuje bezosobowy styl pełen nic nie znaczących frazesów. Dzisiaj odchodzi się już od takiej formy pisania. Obecnie list urzędowy powinna cechować rzeczowość, jasność i niewymuszona uprzejmość”.

Pozdrawiam ♥